| بازگشت به فهرست اطلاعات عمومی و دانش فنی |
ولتاژ نامی بیش از ۵۰ ولت مستلزم موارد زیر است:
– یک نری دو یا چند شاخه با پین اتصال هادی حفاظتی (ارت) و حلقه حفاظتی دارای زائده یا برآمدگی
– یک کانکتور یا پریز با بوش اتصال هادی حفاظتی و حلقه حفاظتی دارای شیار
توضیح:
حلقه حفاظتی دور نری، یک لبه یا برجستگی پلاستیکی دور سر دوشاخه است که وظیفه دارد هنگام اتصال یا کشیدن، از برخورد یا آسیب به پینها جلوگیری کند و درجهٔ حفاظتی (IP44, IP67 …) را بالا ببرد.
زائده یا برآمدگی یا زبانه، یک برآمدگی راهنما است. این زبانه معمولاً یک کلید مکانیکی است که فقط اجازه میدهد دوشاخه در جهت و نوع مناسب در سوکت همرده خودش جا بخورد.
کنتاکت ارت (زمین) نری قطری بزرگتر از پینهای هادی فاز و نول دارد – به این ترتیب فقط در بوش هادی حفاظتی (کنتاکت مادگی) متناظر در کانکتور یا پریز جا میگیرد.
این ساختار ویژه و موقعیت ثابت زائده و شیار روی بدنه نری و مادگی (که نباید تغییر داده شود یا برداشته شود)، از اتصال اشتباه دوشاخه به کانکتور/پریز جلوگیری میکند و مانع بروز حوادث بالقوه مرگبار در ولتاژهای بالا میشود.
موقعیت ساعت نشاندهنده محل اتصال هادی محافظتی (ارت) در انتهای فاز (live) هر دوشاخه یا پریز است – تصویر نمونه بالا یک کانکتور با موقعیت ساعت ۶ را نشان میدهد.
رنگهای یک دوشاخه نشاندهنده ولتاژ نامی آن هستند. اکثر نری ها و چندشاخههای قرمز برای ولتاژ بین ۳۸۰ تا ۴۸۰ ولت ساخته میشوند – مانند جریان سهفاز متناوب (۴۰۰ ولت) در آلمان و ازآنجا که استانداردهای الکتریکی برق ایران نیز مطابق با استاندارد آلمان طراحی گشته است، همین شرایط در مورد نر و ماده های عرضه و استفاده شده در صنایع در ایران اعمال می شود . نر و ماده های سیاه برای صنایع با ولتاژ بالاتر از 400 طراحی شدهاند، پریزهای آبی برای لوازم خانگی، دوشاخههای زرد برای ولتاژ ایمنی در کشتیها و دوشاخههای سبز برای ماشینآلات ساختمانی (مثل ویبراتور بتن) یا فرکانس بالاتر از 50 هرتز (همچون 300 هرتز) استفاده میشوند.
*موقعیتهای ساعتی استاندارد نشدهاند و برای کاربردهای ویژه آزاد هستند.
**موقعیتهای ساعتی استفاده نمیشوند.
روی چند شاخهها و پریزهای قابل سیمکشی مجدد، کنتاکتها باید با نمادهای زیر مشخص شوند:
– جایی که سه رسانای فاز وجود دارد، کنتاکتهای فاز باید با L1، L2، L3 یا 1، 2، 3 علامتگذاری شوند؛ کنتاکت نول (در صورت وجود) باید با N مشخص شود و کنتاکت زمین با نماد ⏚ علامتگذاری گردد.
– جایی که تنها یک رسانای فاز وجود دارد، قطب فاز L/+ باید مشخص شود و در صورت وجود، کنتاکت زمین با نماد ⏚ علامتگذاری گردد.
میله ها کنتاکتِ پریزها و کانکتورها با ولتاژ نامی بالای ۵۰ ولت باید بهصورت ساعتگرد، هنگامی که از روبهرو مشاهده میشوند، چیده شوند.
نر و ماده های 63 و 125 آمپر دارای یک کنتاکت اضافه بنام "پیلوت" هستند که در شمارش تعداد کنتاکتها لحاظ نمی گردند. تعداد کنتاکتهای پیلوت نر و ماده های 200، 250 و 400 آمپر 2 عدد است.
نوع (Type) |
فرکانس Hz |
ولتاژ نامی V |
موقعیت زمین (شماره ساعت) |
|---|---|---|---|
|
فاز + نول + زمین 1P+N+E |
50 و 60 | 130–100 | 4 |
| 60 | 277 | 5 | |
|
۲ فاز + زمین 2P+N+E |
50 و 60 | 130–100 | 4 |
| 250–200 | 6 | ||
| 415–380 | 9 | ||
| 500–480 | 7 | ||
| با ترانس ایزوله | 12 | ||
| 300–100 | بالاتر از 50 | 10 | |
| بالاتر از 300 تا 500 | بالاتر از 50 | 2 | |
| DC | بالاتر از 50 تا 250 | 3 | |
| بالاتر از 250 | 8 | ||
|
۲ فاز + نول + زمین 2P+N+E* |
50 و 60 | 125/250 تکفاز | 12 |
|
۲ فاز + نول + زمین 2P+N+E |
50 و 60 | با ترانس ایزوله | 12 |
|
۳ فاز + زمین 3P+E |
50 و 60 | 130–100 | 4 |
| 250–200 | 9 | ||
| 415–380 | 6 | ||
| 60 | 460–440² | 11 | |
| 50 و 60 | 500–480 | 7 | |
| 690–600 | 5 | ||
| 50/60 | 380/440³ | 3 | |
| 50 و 60 | 1000 | – / 8 | |
| 300–100 | بالاتر از 50 | 10 | |
| بالاتر از 300 تا 500 | بالاتر از 50 | 2 | |
|
۳ فاز + نول + زمین 3P+N+E |
50 و 60 | 57/100 تا 75/130 | 4 |
| 120/208 تا 144/250 | 9 | ||
| 200/346 تا 240/415 | 6 | ||
| 277/480 تا 288/500 | 7 | ||
| 347/600 تا 400/690 | 5 | ||
| 60 | 250/440 تا 265/460² | 11 | |
| 50 و 60 | با ترانس ایزوله | 12 | |
| 50/60 | 220/380 – 250/440³ | 3 | |
| 300–100 | بالاتر از 50 | 10 | |
| بالاتر از 300 تا 500 | بالاتر از 50 | 2 | |
| همه انواع | همه ولتاژها و فرکانسهایی که در حالتهای بالا نیستند. این موقعیت ساعت (شماره 1) میتواند برای کاربردهای خاص که متمایز از موقعیتهای استاندارد ذکر شده است، استفاده شود. | 1 | |
دستگاههای که معمولاً در آمریکا و کانادا بهکار میروند بجای 16، 32، 63 و 125 با جریانهای 2020، 30، 60 و 100 آمپر شناخته می شوند.
نشانهای پاورقی جدول:
موقعیت تماس زمین بر حسب شماره ساعت بیان میشود.
عمدتاً برای نصبهای دریایی.
فقط برای کانتینرهای یخچالی (استاندارد ISO).
مواردی که با خط تیره (–) مشخص شدهاند استاندارد نشدهاند.
لطفا برای ارسال نظرات و پیشنهادات خود فرم زیر را تکمیل و ارسال فرمایید .